Op het eerste gezicht heeft deze collectieve inspanning der onderwijzers positief resultaat gehad. Veel Nederlanders hebben immers wel enig besef dat ze dan moeten zeggen in gevallen waarin ze eigenlijk liever als zouden zeggen. In werkelijkheid zijn de gevolgen echter verschrikkelijk: alsvrees woekert als een gezwel in onze samenleving (of dan een gezwel, wellicht, er is iets mee, dat weet ik zeker).
Een snelle Google-actie levert bijvoorbeeld het volgende citaat op:
Reclamebudget Media Markt drie maal groter dan concurrentie.
Om meer redenen is dit een afgrijselijk zinnetje, maar het gaat mij nu even om dat "drie maal groter dan". Ik eet mijn pet op, als de schrijver niet bedoelt "drie maal zo groot als" (en dat kan ik makkelijk zeggen, want dat blijkt uit de context). Maar wat staat er? Drie maal groter dan, dat is toch vier maal zo groot als? Wiskundig: x + 3x = 4x?Dit taalverschijnsel, formuleringen als het een is zoveel maal groter dan het ander, grijpt op verontrustende wijze om zich heen. En het vloeit voort uit alsvrees. De spreker of schrijver denkt “drie maal zo groot als”, bij dat “als” gaat een trigger over, en die bewerkstelligt dat hij maar iets improviseert met dan en groter. Precies, drie maal groter dan. Zonder enig inzicht in de betekenis van zijn nieuwe zinnetje: vier maal zo groot als.
Bij diep pathologische gevallen van alsvrees treft men zelfs constructies aan met de vorm: “drie maal zo groot dan”. Ik vrees dat therapie hier niet meer zal baten en dat eenzame opsluiting de beste oplossing is. Alsdan.
(Graag doe ik een beroep op mijn eventuele klassiek geschoolde lezers. Pleinvrees is agorafobie, engtevrees is claustrofobie, hoe moeten we alsvrees noemen? Anders gezegd, wat is “als” in vernederlandst Grieks? En kan ik de eerder beschreven s-vrees in verdere publicaties als sigmafobie aanduiden?)

1 opmerking:
NB. Grapjes over de mogelijke rol van de alsvreesklier heb ik in bovenstaand betoog bewust vermeden.
Een reactie posten