dinsdag 10 juni 2014

Enkele natuurkundige principes nader beschouwd

Als uitsloverige opa en oma hebben wij enige maanden geleden zo'n blauwe plastic schelp aangeschaft, die sinds die tijd de ragfijne visuele balans op ons terras ligt te verstoren. De onderste helft is een prima zandbak; met een zakje speelzand van 20 kilo ben je al een heel end. Onze briljante kleinzoon is dol op zandbak. Natuurlijk is er op het kinderdagverblijf ook een, een hele grote zelfs, maar in onze achtertuin word je natuurlijk niet voortdurend omver gelopen of omgeduwd door concurrerende kinderen, dus dat speelt wel zo lekker. Het zandbakgedeelte was dus al een groot succes.

Het deksel is in de eerste plaats deksel en dat is in onze buurt, zo rijk aan die vermaledijde katten, bepaald geen overbodige luxe. Weken heb ik erover gedaan om het speelzand een beetje droog te krijgen, want ik durfde de zandbak niet uit het oog te verliezen, uit angst dat een van die smerige rotbeesten het zou interpreteren als een leuke, geavanceerde kattenbak. Dus zodra ik mijn sigaartje op had, ging het deksel weer op de zandbak.

Omdat het vandaag zulk mooi weer was, hebben we het deksel voor het eerst ingezet als badje. Een paar emmers niet te al koud water erin en alle belangstelling voor de zandbak was weg. Geweldig vond hij het, en hij heeft er minstens een half uur enthousiast in gespeeld. We hebben ons zelfs genoodzaakt gezien het ding een stuk te verslepen om het in de schaduw van de parasol te krijgen.

Natuurlijk zaten we allebei gefascineerd te kijken wat hij allemaal deed. Daarbij bleek ons dat onze kleinzoon, hoe briljant ook, enkele natuurkundige principes nog niet helemaal onder de knie heeft.Ik denk hierbij in het bijzonder aan cohesie, adhesie en viscositeit (natuurkunde is nooit mijn sterkste kant geweest, dus wellicht ga ik hier grandioos de mist in).

Kijk, als je een taartvormpje met de opening recht naar beneden stevig in enigszins vochtig zand drukt, dan neem je vervolgens gegarandeerd een flinke hoeveelheid zand mee naar boven. Als je het vormpje vervolgens omkiept, heb je wellicht zelfs een zandtaartje gemaakt. Ook een tupperware-bekertje ineen bak slagroom levert zeker resultaten op. Onze kleinzoon meende dat dit ook voor water zou werken. Hij zette dus een bakje met de opening recht naar beneden in het water, drukte het stevig aan, tilde het op en keek er vervolgens met een enigszins teleurgestelde blik in. Er bleek geen water te zijn meegekomen. Omdat hij zich niet door een kleine tegenslag laat ontmoedigen heeft hij dit vervolgens nog tientallen malen geprobeerd met telkens hetzelfde resultaat. Natuurlijk hebben wij hem voorgedaan hoe je met zo'n bakje water kunt scheppen maar hij bleef toch vooral volharden in zijn eigen aanpak.

Natuurlijk speelt de in het bakje aanwezige lucht een rol, maar aan zijn probleem liggen ook een aantal beoordelingsfouten ten grondslag. Om te beginnen is de adhesie van water aan plastic ronduit waardeloos, al zou je dat niet zeggen als je de droogresultaten van onze vaatwasser bekijkt. Water plakt gewoon niet lekker aan plastic. Bovendien heeft water heel weinig cohesie, tot heil der schoonspringers, maar tot ergernis van onze kleinzoon. Het is niet zo dat er nu eens een lekkere klont water in het bakje blijft zitten. En water heeft een lage viscositeit, wat weer niet helemaal precies hetzelfde schijnt te zijn als cohesie; eenzelfde bakje op dezelfde manier in Lyle's Golden Syrup gedoopt levert heel wat meer stroop op dan onze kleinzoon water scoort.

Op onderstaande foto een beeld van de experimentele situatie. Ik houd jullie op de hoogte van eventueel voortschrijdend inzicht.


1 opmerking:

Anoniem zei

Zijn het al 2 identieke bakken modder? Haha zo ging dat bij ons binnen de kortste keren! Er gaat niks boven modder!
Mooi om dat spelen te observeren.
Carin.