Als jongetje was ik behoorlijk bezeten van knallen rond oudejaarsdag. De meeste kinderen bij mij in de buurt waren een paar jaar ouder en daar had ik een lichtend voorbeeld aan. Natuurlijk was er niet bij benadering zo'n variatie aan vuurwerk te krijgen als tegenwoordig, en er werd ook lang niet zo veel geld aan uitgegeven, maar gewoonlijk kreeg ik wel een bedragje om daarmee naar een fietsenmaker in de Luttekestraat te gaan en daar een bescheiden pakketje aan te schaffen. Dat vuurwerk gebruikte ik alleen op oudejaarsavond. Tot die tijd was ik hoofdzakelijk bezig met het hunkerend bewonderen en betasten van mijn collectie. Nu eens rangschikte ik die op volgorde van grootte, dan weer op kleur en vervolgens maar eens op prijs. En zo nu en dan ging ik naar de buren om te kijken hoe de kinderen daar hun vuurwerk hadden neergelegd. In mijn herinnering stalden we het, merkwaardig genoeg, altijd uit op de schoorsteenmantel, dus boven de brandende kachel. In retrospectief verbaast het me nog steeds dat mijn ouders dit allemaal goed vonden, al moedigden ze het zeker niet aan.
Natuurlijk wilden we tussen Kerst en Nieuwjaar ook wel even gewoon buiten knallen en daar gebruikte ik het "echte" vuurwerk nog niet voor. Dat was de periode dat de carbidbusjes werden ingezet. We gebruikten daarvoor een koffieblikje van of Moccona of Nescafé, dat weet ik niet meer, maar het waren blikjes van vermoedelijk ongeveer 1/5 liter met een goed klemmend deksel. In de bodem sloegen we met een spijker een gaatje. Voor carbid fietsten we in een groepje naar het naburige Berkum, een dorpje dat tegenwoordig praktisch aan Zwolle vastgegroeid is. In Berkum zat een smid en Die Verkocht Carbid. Tensen heette hij, als ik het mij goed herinner. Smeden gebruikten carbid trouwens als brandstof voor lasbranders.
Je deed dan een stukje carbid in het busje, vervolgens moest je daar even goed op spugen ("speien" heet dat in het Zwols) en dan drukte je het deksel er stevig op. Je legde het busje op de grond, zette je voet erop en hield een brandende lucifer bij het gaatje in de bodem. Bam! En dan weer zoeken naar dat dekseltje, want dat kon een aardig eind wegvliegen. Het schieten vergde wel enige timing, er moest voldoende gas gevormd zijn maar het moest natuurlijk niet de tijd krijgen om te ontsnappen.
Het echte werk was natuurlijk carbidschieten met melkbussen. Ik heb jaren gedacht dat dat alleen in Kampen gedaan werd, maar ik heb gemerkt dat het ook hier in Drenthe heel gebruikelijk is (misschien toen nog niet). Op de televisie zag ik dat ze tegenwoordig een bal in de hals van de melkbus slaan, maar dat is natuurlijk voor watjes. Als je toch met een melkbus schiet, dan ook met het originele deksel. Natuurlijk viel er in Kampen wel eens een dode, want als je zo'n loodzwaar rondvliegend melkbusdeksel tegen je kop kreeg, dan vertelde je dat meestal niet na. Ik zag trouwens ook dat ze drie melkbussen aan elkaar gelast hadden, en dat vond ik dan wel weer heel stoer.
Tegenwoordig is het carbidschieten met melkbussen sterk gereguleerd: gemeentelijke verordeningen, aangewezen plaatsen, aangewezen tijdstippen en dat soort zaken, die de anarchistisch ingestelde carbidschutter een gruwel zijn. En tot mijn ongenoegen zag ik dat voor het kleine werk zelfs al kant-en-klare busjes te koop zijn - de leverancier is de firma Weltevree (tevens voor al uw hot-tubs). Zelfs het gaatje in de bodem is al aangebracht met erbij de tekst "Light me here", om misverstanden te voorkomen. Zo gaat al het avontuur er wel af.
Binnenkort maar eens voorzichtig bij de ouders van mijn kleinzoon informeren hoe zij tegenover carbidschieten staan. En lege verfblikken niet meer weggooien. Bam!
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)

Geen opmerkingen:
Een reactie posten