maandag 30 januari 2012

Bekend

Enkele jaren geleden heb ik tweemaal een groot aantal uren moeten doorbrengen op een afdeling van een Gronings ziekenhuis die, om mij volstrekt onduidelijke redenen, "Spoedopname" wordt genoemd. Als dat spoed is, moet een normale opname wel weken duren.

Ik kan het niemand aanraden, het verblijf is er verre van aangenaam, wat in mijn geval nog versterkt werd doordat ik letterlijk over de grond kroop van de buikpijn. Maar ook onder die gruwelijke omstandigheden hield ik mijn oren open en bleef alert om taalverschijnselen te registreren, waarmee ik in betere tijden de lezers van mijn weblog zou kunnen leren en vermaken. Niets is mij immers teveel.

In de eerste plaats ("op de eerste plaats" is een Roomse sjibbolet, wisten jullie dat?) merkte ik op, dat ik mijn verhaal bij iedere arts en iedere verpleegkundige opnieuw helemaal moest vertellen. Je zou toch verwachten dat de eerste gesprekspartner er wel een verslagje van gemaakt zou hebben, of op z'n minst een formuliertje zou hebben ingevuld, enfin, dat er een begin van dossiervorming zou zijn ontstaan, maar dat bleek op geen enkele wijze. Het gaf mij het gevoel dat ik werd onderworpen aan een geraffineerde verhoortechniek, en dat ik bij ook maar de geringste tegenspraak tussen ook maar de onbeduidendste elementen van mijn respectievelijke verklaringen hardhandig uit het ziekenhuis verwijderd zou worden. Dat leek me in de gegeven situatie zeer onwenselijk, maar ik heb mij er gelukkig doorheen geslagen.

Wat me ook opviel, was dat zoveel artsen (en je ziet er wat gedurende zo'n nacht) de uitermate toepasselijke voornaam Dokter hebben. Ik ben altijd al een liefhebber geweest van speaking names en in dat opzicht bevond ik mij in een waar luilekkerland. Tenzij Dokter Jansen en Dokter Pietersen niet de voornaam Dokter droegen, maar met dat Dokter verwezen naar hun functie. Ongeveer zoals ik mij in die tijd gewoonlijk voorstelde als Applicatiebeheerder F., terwijl ik eerder de voornamen Onderwijzer, Sportjournalist en Oudpapiersorteerder voerde. Helaas had ik onder die omstandigheden niet de tegenwoordigheid van geest om mij op die manier voor te stellen - de beste teksten verzint men nu eenmaal achteraf.
Waarom zouden ze dat nou eigenlijk doen? Zijn ze bang de de patiënt ze voor een ordinaire verpleegkundige aanziet? Is het omdat veel patiënten op hun beurt de stompzinnige gewoonte hebben om ze als Dokter aan te spreken, terwijl het toch gewone (en feilbare!) mevrouwen en meneren zijn? Zelf heb ik mij daaraan in elk geval nooit schuldig gemaakt: arts, loodgieter, burgemeester, het is òf de voornaam, òf mevrouw of meneer. Juf Heleen, dat kan nog net.

En het derde punt: de verbijsterende vraag "Bent u bekend met hoge bloeddruk?"  Natuurlijk was ik dat. Iedereen kent toch wel iemand met hoge bloeddruk en zeker iedereen van mijn leeftijd. Goed, na enige verwarring begreep ik dat bedoeld werd: "Hèbt u een hoge bloeddruk?" En vervolgens bleek me dat deze manier van vragen zeer gebruikelijk is in de medische wereld. Je vraagt niet of iemand iets heeft, je vraagt of hij er bekend mee is. Of zouden ze bedoelen: "Bent u met hoge bloeddruk bekend onder medici?" Als in "Hebt u daarover een arts geraadpleegd?" En dat gaat dan maar door: Bent u bekend met diabetes? Bent u bekend met hartproblemen? Ik vind het werkelijk een bizarre manier van vragen.

Alle drie hierboven staande verschijnselen  zijn makkelijk te herkennen als je eens een paar dagen zo'n ziekenhuisprogramma volgt, zoals die doordeweeks van half acht tot acht uur op Nederland 1 zijn.

Nadat ik een bijzonder lange en bijzonder pijnlijke nacht op de afdeling spoedopname had doorgebracht, achtte men het toch opportuun mij te voorzien van forse pijnstilling en mij daadwerkelijk op te nemen. Ik kwam terecht in een eenpersoonskamer, ik lag op een heerlijk bed, ik had geen pijn meer en de kamer had van die vrolijke Martiniziekenhuiskleurtjes. Ik dacht dus, dat ik geheel tegen de verwachting (om tweeërlei reden tegen de verwachting zelfs) in de hemel was beland. Ik was, als het ware, bekend met dood, dacht ik.

Geen opmerkingen: