In de late jaren zestig van de vorige eeuw (god, wat ben ik oud) genoot ik onderwijs aan de Rijkskweekschool voor Onderwijzers te Meppel, waarvan de naam in de loop van die jaren veranderde in Pedagogische Academie en wijzelf van leerlingen in studenten. Je leerde daar een hoop onzin, psychologie en pedagogie en dat soort weekheden, maar ook wel een paar nuttige dingen: het succesvol leiden van een spelletje kastie bijvoorbeeld, en verder heb ik een keer in het zweet mijns aanschijns uit een plaatje messing een rond bakje vervaardigd, een soort koperslaan was dat dus eigenlijk.
De lessen Nederlands stonden op, in elk geval relatief, hoog peil. De zeer inspirerende docent, de heer M., gaf op permanent bulderend volume en met een nogal nasale intonatie les, wat hem tot een dankbaar slachtoffer maakte van de briljante imitaties van mijn medestudent Henk B. Maar toen ik zelf voor de klas stond heb ook menigmaal en met succes de buldertechniek toegepast om de leerstof goed te laten beklijven. Honderd procent van een getal [bulder aan] IS [/bulder uit] dat getal!
Er werd behoorlijk veel aandacht besteed aan spelling en grammatica, en dat leverde vaardigheden op waarmee je tegenwoordig makkelijk goede sier zou kunnen maken op zo'n braderie met oude ambachten (eventueel in combinatie met demonstraties WordPerfect 4.2 en P&A+, computertoepassingen van vóór dat verwijfde gedoe met zo'n muis. Ik dwaal af).
Maar we kregen ook literatuurgeschiedenis (hartstikke leuk) en ook iets van stijlleer, de precieze naam van het vak herinner ik me niet, maar ik hóór nog hoe M. de dactylus scandeerde aan de hand van het gedicht van Potgieter, Holland:
Grauw is uw hemel en stormig uw strand,
Naakt zijn uw duinen en effen uw velden,
U schiep natuur met een stiefmoeders hand etc.
Het zonlicht scheen door de ramen, stofjes dwarrelden erin rond en meneer M. bulderde dactyli.
Mijn gewaardeerde lezers hadden deze dactylus natuurlijk onmiddellijk herkend: beklemtoond, onbeklemtoond, onbeklemtoond en dan weer van voren af aan (het is ook zo handig dat het woord dactylus zèlf een dactylus is, zoals ook anapest een anapest en met wat goede wil amfibrachys een amfibrachys is. En jambe is een trochee en vice versa).
Deze lessen werden gegeven aan de hand van "Literaire kunst" van H.J.M.F. Lodewick. Dat boekje heette in de wandeling natuurlijk gewoon Lodewick. Ik heb het hier voor me, de eerste druk is van 1955, en ik heb de 36e, van 1969. Lodewick kwam vandaag voor het eerst sinds jaren weer in mijn gedachten, toen ik in de Speld las dat de anakoloet verkozen is tot stijlfiguur van het jaar gewonnen*! Volgens mij hebben die redacteuren een exemplaar van Lodewick op de kop getikt. Kortgeleden kwamen immers al de hyperbool en het eufemisme aan de orde.
Binnenkort ongetwijfeld de dactylus als metrum van de maand.
*) dit is geen fout, maar een anakoloet. Niet voor niets vermeldt Wikipedia Johan Cruijff als vooraanstaand schepper van anakoloeten.
maandag 12 december 2011
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)

Geen opmerkingen:
Een reactie posten